CBDC (Pieni─ůdz cyfrowy banku centralnego) ÔÇô co to jest?

CBDC (Pieni─ůdz cyfrowy banku centralnego) ÔÇô co to jest?

Central Bank Digital Currency (CBDC) to pieni─ůdz cyfrowy emitowany przez banki centralne. Ich warto┼Ť─ç jest powi─ůzana z oficjaln─ů walut─ů kraju emituj─ůcego.


Spis tre┼Ťci

Kiedy ostatni raz dokona┼ée┼Ť p┼éatno┼Ťci got├│wk─ů trzymaj─ůc w r─Öku banknoty? Pomimo tego, ┼╝e fizyczna waluta wci─ů┼╝ jest powszechnie stosowana, w niekt├│rych krajach jej u┼╝ycie jest obecnie coraz rzadsze - szczeg├│lnie w okresie pandemii COVID-19, w zwi─ůzku z ograniczeniami dost─Öpno┼Ťci got├│wki oraz obawami o higien─Ö. W miar─Ö jak ludzie odchodz─ů od p┼éatno┼Ťci got├│wkowych, coraz cz─Ö┼Ťciej zwracaj─ů si─Ö ku cyfrowym transakcjom. Banki oraz instytucje finansowe w swoich plac├│wkach na ca┼éym ┼Ťwiecie przetwarzaj─ů znacznie wi─Öcej transakcji elektronicznych ni┼╝ fizycznych.

W ostatnim czasie w sektorze us┼éug finansowych zanotowano wiele prze┼éomowych wydarze┼ä, w tym pojawienie si─Ö kryptowalut i technologii blockchain. Rozw├│j tych cyfrowych form p┼éatno┼Ťci jest nieod┼é─ůcznym elementem obecnej przemiany w sektorze finansowym, a banki centralne r├│wnie┼╝ zaczynaj─ů przyk┼éada─ç do nich coraz wi─Öksz─ů wag─Ö.


Waluta CBDC ÔÇô Co to jest?

Cyfrowe waluty bank├│w centralnych (CBDC) stanowi─ů form─Ö cyfrowej waluty, kt├│ra jest emitowana przez rz─ůd i nie jest powi─ůzana z konkretnym fizycznym towarem. To banki centralne s─ů odpowiedzialne za emisj─Ö tych walut, a ich g┼é├│wnym celem jest wspieranie us┼éug finansowych dla rz─ůdu danego kraju oraz systemu bankowo┼Ťci komercyjnej. Dodatkowo, banki centralne zajmuj─ů si─Ö ustalaniem polityki pieni─Ö┼╝nej i kontrol─ů emisji waluty. Przyk┼éady takich bank├│w centralnych to ameryka┼äska Rezerwa Federalna, Bank Japonii, Ludowy Bank Chin (PBOC) oraz niemiecki Deutsche Bundesbank.

CBDC s─ů podobne do stablecoin├│w (jak na przyk┼éad Tether), ale nie s─ů z nimi to┼╝same. Stablecoiny s─ů szczeg├│lnym rodzajem prywatnej kryptowaluty o ustabilizowanej warto┼Ťci, kt├│ra jest powi─ůzana z inn─ů walut─ů, towarem lub instrumentem finansowym w celu utrzymania wzgl─Ödnie stabilnej ceny. W odr├│┼╝nieniu od zdecentralizowanych kryptowalut, CBDC s─ů emitowane i obs┼éugiwane przez pa┼ästwo.


R├│┼╝ne rodzaje CBDC ÔÇô gdzie s─ů obecnie u┼╝ywane?

Nie ma jednego typu CBDC; w r├│┼╝nych krajach eksperymentuje si─Ö z r├│┼╝nymi formami tej waluty. Jednym z rodzaj├│w CBDC jest model oparty na kontach, na przyk┼éad DCash, kt├│ry jest obecnie testowany na Karaibach Wschodnich. W przypadku DCash klienci maj─ů otwarte rachunki depozytowe bezpo┼Ťrednio w banku centralnym. Na przeciwnym ko┼äcu globu znajduje si─Ö chi┼äski e-CNY, pilota┼╝owy CBDC, kt├│ry w zakresie dystrybucji i prowadzenia rachunk├│w w walucie cyfrowej dla swoich klient├│w opiera si─Ö na bankach sektora prywatnego. Chiny zaprezentowa┼éy e-CNY podczas Igrzysk Olimpijskich 2022 w Pekinie. Odwiedzaj─ůcy i sportowcy mogli u┼╝ywa─ç tej waluty do dokonywania zakup├│w w wiosce olimpijskiej.

Aktualnie a┼╝ 87 pa┼ästw, kt├│re odpowiadaj─ů za ponad 90% ┼Ťwiatowego PKB, przeprowadza badania nad CBDC. Przyjrzyjmy si─Ö im bli┼╝ej:

  • JAM-DEX, jamajska cyfrowa waluta emitowana przez bank centralny jest pierwszym CBDC, kt├│ry zosta┼é formalnie ratyfikowany jako prawny ┼Ťrodek p┼éatniczy. JAM-DEX wyr├│┼╝nia si─Ö prostot─ů, nie posiada zaawansowanych zastosowa┼ä, takich jak na przyk┼éad p┼éatno┼Ťci transgraniczne dla inteligentnych kontrakt├│w. JAM-DEX nie jest oparty na blockchainie, w przeciwie┼ästwie do Sand Dollar Baham├│w i DCash Banku Centralnego Wschodnich Karaib├│w.
  • W pa┼║dzierniku 2021 roku Nigeria, jako pierwszy kraj afryka┼äski, wprowadzi┼éa eNair─Ö, staj─ůc si─Ö liderem w przyj─Öciu CBDC.
  • Afryka Subsaharyjska jest przygotowana do adaptacji cyfrowych walut bank├│w centralnych. Powszechne wykorzystanie us┼éugi M-PESA, umo┼╝liwiaj─ůcej mobilne przekazy pieni─Ö┼╝ne, stworzy┼éo solidn─ů infrastruktur─Ö spo┼éeczno-finansow─ů, kt├│ra mo┼╝e by─ç wykorzystana w przysz┼éo┼Ťci do pe┼énego wdro┼╝enia CBDC.
  • Projekt Aber stanowi wsp├│ln─ů inicjatyw─Ö bank├│w centralnych Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emirat├│w Arabskich, w kt├│rej przetestowano zastosowanie wsp├│lnie emitowanej waluty cyfrowej jako narz─Ödzia do rozlicze┼ä krajowych i transgranicznych pomi─Ödzy tymi dwoma krajami.

Dlaczego bankom centralnym zale┼╝y na wprowadzeniu walut CBDC?

Te cztery trendy prawdopodobnie zwiększyły zainteresowanie banków centralnych CBDC:

  • Malej─ůce u┼╝ycie got├│wki. W Europie obserwuje si─Ö spadek o jedn─ů trzeci─ů w latach 2014-2021. W Norwegii tylko 3 procent transakcji p┼éatniczych dokonywanych jest got├│wk─ů. Ten trend zmusza banki centralne do ponownego rozwa┼╝enia swojej roli w systemie monetarnym.
  • Rosn─ůce zainteresowanie prywatnie emitowanymi aktywami cyfrowymi. W Wielkiej Brytanii 10 procent os├│b doros┼éych deklaruje posiadanie lub inwestowanie w aktywa cyfrowe, takie jak kryptowaluty. Europejski Bank Centralny informuje, ┼╝e a┼╝ 10 procent gospodarstw domowych w sze┼Ťciu du┼╝ych krajach UE posiada aktywa cyfrowe. Korzystanie z takich aktyw├│w przez konsument├│w mo┼╝e by─ç postrzegane jako potencjalne wyzwanie dla waluty fiducjarnej jako g┼é├│wnego miernika warto┼Ťci.
  • Malej─ůca rola bank├│w centralnych jako innowator├│w w obszarze p┼éatno┼Ťci. Wprowadzenie CBDC daje bankom centralnym now─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç prowadzenia strategicznych dyskusji na temat zastosowa┼ä got├│wki w sferze publicznej.
  • Rosn─ůca liczba globalnych system├│w p┼éatno┼Ťci. Obecnie wiele bank├│w centralnych d─ů┼╝y do zwi─Ökszenia swojej roli w coraz bardziej globalnych systemach p┼éatno┼Ťci. Banki centralne dostrzegaj─ů potencja┼é cyfrowych walut bank├│w centralnych (CBDC) jako czynnika stabilizuj─ůcego dla lokalnych system├│w p┼éatno┼Ťci online. Pragn─ů one wprowadzi─ç wi─Öksz─ů kontrol─Ö i nadz├│r nad tymi systemami, aby zapewni─ç stabilno┼Ť─ç i efektywno┼Ť─ç w dziedzinie p┼éatno┼Ťci cyfrowych.
  • Stworzenie cyfrowych walut bank├│w centralnych (CBDC) niesie za sob─ů potencjalne korzy┼Ťci, ale nie jest pozbawione ryzyka. Zapraszam do kontynuowania czytania, aby dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej na ten temat.

Jakie s─ů potencjalne korzy┼Ťci z wprowadzenia CBDC?

Zwolennicy finans├│w cyfrowych uwa┼╝aj─ů, ┼╝e nowe narz─Ödzia cyfrowe, w tym CBDC, mog─ů rozwi─ůza─ç wiele kwestii zwi─ůzanych z wydajno┼Ťci─ů, bezpiecze┼ästwem oraz dost─Öpno┼Ťci─ů:

  • Obni┼╝one koszty. Dostawcy us┼éug finansowych mog─ů zaoszcz─Ödzi─ç 400 miliard├│w dolar├│w rocznie na kosztach bezpo┼Ťrednich, przenosz─ůc wydatki z infrastruktury fizycznej na finanse cyfrowe. Jednak zmniejszenie koszt├│w musi by─ç oceniane w kontek┼Ťcie znacz─ůcych inwestycji w nowe technologie, kt├│re b─Öd─ů wymagane przy wdra┼╝aniu CBDC.
  • Wi─Öksza szybko┼Ť─ç przeprowadzonych transakcji. CBDC mog─ů poprawi─ç szybko┼Ť─ç i wydajno┼Ť─ç elektronicznych system├│w p┼éatniczych w wielu krajach. (Jak zobaczymy poni┼╝ej, argument ten staje si─Ö coraz mniej przekonuj─ůcy).
  • Wi─Öksza dost─Öpno┼Ť─ç dla os├│b nieposiadaj─ůcych rachunk├│w bankowych. Nieca┼ée 5% doros┼éych Amerykan├│w nie posiada konta bankowego; w 2016 r. na ca┼éym ┼Ťwiecie by┼éo 1,6 miliarda os├│b nieposiadaj─ůcych rachunku bankowego. CBDC dost─Öpne za po┼Ťrednictwem urz─ůdze┼ä mobilnych mog─ů potencjalnie zwi─Ökszy─ç integracj─Ö finansow─ů. Dla dostawc├│w us┼éug finansowych opartych na technologii cyfrowej, mobilne p┼éatno┼Ťci stanowi─ů tak┼╝e wej┼Ťcie na nowe, niewykorzystane rynki. Jednak wprowadzenie CBDC nie jest gwarancj─ů sukcesu; wiele os├│b bez konta bankowego mo┼╝e wole─ç zachowa─ç pe┼én─ů anonimowo┼Ť─ç, kt├│r─ů zapewnia got├│wka.
  • Wzrost poziomu bezpiecze┼ästwa. Wdro┼╝enie regulowanej waluty cyfrowej dost─Öpnej za po┼Ťrednictwem urz─ůdze┼ä mobilnych mo┼╝e potencjalnie zwi─Ökszy─ç bezpiecze┼ästwo p┼éatno┼Ťci, zapewniaj─ůc, ┼╝e transakcja jest sfinalizowana i niezmienna - nawet bez formalnego konta bankowego ÔÇô tym samym zmniejszaj─ůc ryzyko oszustwa. Regulowane wykorzystanie kryptografii klucza prywatnego mog┼éoby umo┼╝liwi─ç u┼╝ytkownikom "podpisywanie" transakcji cyfrowo, skracaj─ůc czas oczekiwania na sfinalizowanie transakcji oraz daj─ůc stronom wi─Öksze poczucie bezpiecze┼ästwa.

Jakie ryzyko niesie za sob─ů wprowadzenie cyfrowej waluty CBDC?

Podczas gdy banki centralne z pe┼énym entuzjazmem badaj─ů potencja┼é CBDC, istniej─ů r├│wnie┼╝ pewne wyzwania, kt├│re warto wzi─ů─ç pod uwag─Ö podczas korzystania z takich walut cyfrowych. W momencie, gdy pieni─ůdze staj─ů si─Ö cyfrowe, staj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ identyfikowalne, co oznacza, ┼╝e mog─ů podlega─ç opodatkowaniu. Analitycy McKinsey przewiduj─ů, ┼╝e mo┼╝e to stanowi─ç przeszkod─Ö w dobrowolnym przyj─Öciu CBDC. Kolejn─ů kwesti─ů jest dotychczasowa niestabilno┼Ť─ç technologiczna. W styczniu 2022 roku cyfrowa wersja Eastern Caribbean DCash zosta┼éa wy┼é─ůczona na okres dw├│ch miesi─Öcy z powodu problem├│w technicznych.

Istniej─ů r├│wnie┼╝ obawy dotycz─ůce s┼éabego uzasadnienia biznesowego dla wprowadzenia CBDC. Po pierwsze, banki centralne mog─ů po┼Ťwi─Öci─ç znaczne wysi┼éki na rozw├│j infrastruktury dla walut cyfrowych, kt├│re mog─ů nie przynie┼Ť─ç odpowiednio wysokich korzy┼Ťci. Ponadto, CBDC mo┼╝e nie dostarczy─ç oczekiwanej zwi─Ökszonej szybko┼Ťci przelew├│w. Wiele rozwini─Ötych kraj├│w obecnie wdra┼╝a natychmiastowe p┼éatno┼Ťci przy u┼╝yciu istniej─ůcej infrastruktury, kt├│ra nie opiera si─Ö na technologii blockchain. Banki centralne w niekt├│rych krajach, takich jak Kanada i Singapur, dosz┼éy do wniosku, ┼╝e w obecnej sytuacji nie ma wystarczaj─ůcego uzasadnienia dla wprowadzenia waluty cyfrowej.


W jaki spos├│b Chiny wykorzystuj─ů cyfrow─ů walut─Ö CBDC?


Chiny wykorzystuj─ů cyfrow─ů walut─Ö CBDC

W Chinach prywatne kryptowaluty s─ů zakazane, ale kraj ten nie zaprzesta┼é bada┼ä zwi─ůzanych z wprowadzeniem cyfrowej waluty. Chi┼äski bank centralny, PBOC, opracowa┼é najbardziej zaawansowan─ů dotychczas aplikacj─Ö rynkow─ů dla CBDC. Chi┼äski pilot e-CNY opiera si─Ö na udziale bank├│w prywatnych, kt├│re dystrybuuj─ů i zarz─ůdzaj─ů tymi kontami w imieniu swoich klient├│w.

Pod koniec 2019 roku PBOC rozpocz─ů┼é testowanie e-CNY w ramach p┼éatno┼Ťci opartych na aplikacjach i portfelach, obejmuj─ůcych us┼éugi rz─ůdowe, zakupy, transport oraz inne zastosowania zwi─ůzane z codziennym ┼╝yciem konsument├│w. Program pilota┼╝owy zosta┼é pocz─ůtkowo uruchomiony w czterech miastach, a nast─Öpnie szybko rozszerzono go na kolejne pi─Ö─ç. Do maja 2022 roku w ramach programu pilota┼╝owego e-CNY utworzono 4,5 miliona portfeli sprzedawc├│w i przeprowadzono 260 milion├│w transakcji o ┼é─ůcznej warto┼Ťci ponad 83 miliard├│w renminbi.

Pierwsze spojrzenie na wnioski p┼éyn─ůce z zastosowania CBDC w Chinach ujawni┼éo nast─Öpuj─ůce potencjalne korzy┼Ťci:

  • Stymuluje integracj─Ö finansow─ů. Posiadanie konta bankowego nie jest wymogiem koniecznym do korzystania z e-CNY. Konsumenci, kt├│rzy nie posiadaj─ů konta, mog─ů pobra─ç i zainstalowa─ç cyfrowe portfele z sze┼Ťciu bank├│w pa┼ästwowych, kt├│re s─ů w tym celu upowa┼╝nione.
  • Wdra┼╝a protoko┼éy know-your-customer (KYC). CBDC, podobnie jak kryptowaluty oparte na blockchainie, umo┼╝liwia klientom korzystanie z unikalnych cyfrowych odcisk├│w palc├│w w celu identyfikacji w bankach. Pomaga to bankom unikn─ů─ç wsp├│┼épracy z niezweryfikowanymi podmiotami, co mo┼╝e powstrzyma─ç ich udzia┼é w oszustwach i innych dzia┼éaniach przest─Öpczych, w tym praniu pieni─Ödzy.
  • Redukuje koszty zwi─ůzane z przestrzeganiem przepis├│w przez banki. Wykorzystanie CBDC mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do obni┼╝enia koszt├│w zwi─ůzanych z monitorowaniem i raportowaniem transakcji przez banki.
  • Upraszcza programy rz─ůdowe. Istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝e e-CNY poprawi proces dystrybucji dotacji, na przyk┼éad w przypadku transportu dla pracownik├│w, upraszczaj─ůc go.

Zagro┼╝enia i ryzyko zwi─ůzane z wprowadzeniem CBDC


Ryzyko zwi─ůzane z wprowadzeniem CBDC

Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b o konserwatywnych przekonaniach, ceni─ůcych wolno┼Ť─ç i dbaj─ůcych o prywatno┼Ť─ç, reaguje negatywnie na wprowadzenie CBDC. Istnieje wiele uzasadnionych argument├│w przeciwko nim, a obawy s─ů ca┼ékowicie zrozumia┼ée, o czym m├│wimy w dalszej cz─Ö┼Ťci tego artyku┼éu.

Zagro┼╝enie ekonomiczne zwi─ůzane z CBDC

Kluczowym ryzykiem ekonomicznym zwi─ůzanym z CBDC jest wyst─ůpienie inflacji. Inflacja jest zjawiskiem kompleksowym, ale w rzeczywisto┼Ťci wynika z przekroczenia wzrostu poda┼╝y pieni─ůdza w por├│wnaniu do wzrostu produkcji lub PKB. W przypadku CBDC istnieje ryzyko, ┼╝e mo┼╝na je utworzy─ç jednym klikni─Öciem i natychmiastowo rozprowadzi─ç mi─Ödzy u┼╝ytkownik├│w. W rezultacie istnieje niebezpiecze┼ästwo tworzenia CBDC bez uwzgl─Ödnienia rzeczywistej produkcji, co prowadzi┼éoby do nadmiernego wzrostu poda┼╝y pieni─ůdza w stosunku do produkcji (a w praktyce grozi to spadkiem produkcji, poniewa┼╝ osoby korzystaj─ůce z darmowych pieni─Ödzy staj─ů si─Ö mniej produktywne - dlatego drukowanie pieni─Ödzy w rezultacie prowadzi do niedobor├│w).


Waluta CBDC a inflacja

Aby ograniczy─ç to ryzyko, mo┼╝na emitowa─ç CBDC dla os├│b fizycznych i firm wy┼é─ůcznie w zamian za depozyty bankowe lub zabezpieczenie oparte o depozyty bankowe. Natomiast dla rz─ůdu mo┼╝liwe by┼éoby wydawanie CBDC tylko w zamian za obligacje, kt├│re maj─ů realn─ů szans─Ö na sp┼éat─Ö ich z podatk├│w. Niestety, ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e rz─ůdy maj─ů kontrol─Ö nad bankami centralnymi, rzeczywiste ograniczenie tego ryzyka staje si─Ö niezwykle trudne. Jak mo┼╝emy zobaczy─ç na przyk┼éadzie polityki luzowania ilo┼Ťciowego oraz obecnego wzrostu inflacji, rz─ůdy zawsze znajd─ů spos├│b na generowanie dodatkowych ┼Ťrodk├│w pieni─Ö┼╝nych. Wprowadzenie CBDC jedynie zwi─Ökszy┼éoby pokus─Ö do tego rodzaju dzia┼éa┼ä.

Kolejnym ryzykiem ekonomicznym jest niewielka adopcja nowego systemu CBDC przez konsument├│w i przedsi─Öbiorstwa. Je┼Ťli tylko nieliczni zdecyduj─ů si─Ö skorzysta─ç z CBDC, istnieje ryzyko nieprawid┼éowego rozdysponowania kapita┼éu na du┼╝─ů skal─Ö oraz zmarnowania wysi┼éku i zasob├│w po┼Ťwi─Öconych na jego wdro┼╝enie. Aktualnym przyk┼éadem takiego nieprawid┼éowego alokowania kapita┼éu jest wydanie przez brytyjski rz─ůd niezrozumia┼éej sumy 37 miliard├│w funt├│w na program Test and Trace, kt├│ry nie osi─ůgn─ů┼é swojego g┼é├│wnego celu.

CBDC, czyli cyfrowe waluty emitowane przez banki centralne, aby mog┼éy by─ç praktyczne i u┼╝yteczne wymagaj─ů rozbudowanej infrastruktury krajowej w celu dystrybucji oraz realizacji p┼éatno┼Ťci. Sektor prywatny posiada najlepsz─ů zdolno┼Ť─ç oraz do┼Ťwiadczenie w budowaniu takiej infrastruktury, jednak w tym przypadku b─Öd─ů wymagane dodatkowe zach─Öty, kt├│re umo┼╝liwi─ů szybkie uzyskanie zwrotu z inwestycji. Je┼Ťli jednak infrastruktura CBDC zostanie zaprojektowana oraz zrealizowana przez sektor publiczny w oderwaniu od istniej─ůcych inicjatyw prywatnych, istnieje wysokie ryzyko niskiego przyj─Öcia ze wzgl─Ödu na s┼éab─ů u┼╝yteczno┼Ť─ç, s┼éabe wykonanie i negatywne do┼Ťwiadczenia u┼╝ytkownik├│w.

Przez lata sektor prywatny inwestowa┼é znaczne ┼Ťrodki w rozw├│j infrastruktury, takiej jak bankomaty, bramki handlu elektronicznego, kasy fiskalne, bankowo┼Ť─ç internetowa/mobilna oraz p┼éatno┼Ťci w czasie rzeczywistym. Wiele z tych struktur musia┼éoby zosta─ç dostosowanych lub zast─ůpionych, tak aby wsp├│┼épracowa─ç z CBDC. ┼╗eby zyska─ç akceptacj─Ö oraz zaufanie u┼╝ytkownik├│w, CBDC musi by─ç zaprojektowane tak, aby wsp├│┼épracowa─ç z istniej─ůc─ů infrastruktur─ů p┼éatno┼Ťci oraz innych us┼éug finansowych, w┼é─ůczaj─ůc w to nowe bran┼╝e oparte na technologii blockchain.

Zapewnienie zgodno┼Ťci oraz integracji z istniej─ůc─ů infrastruktur─ů stanowi kluczowy czynnik sukcesu w przypadku wprowadzenia CBDC. Wymaga to wsp├│┼épracy mi─Ödzy sektorem publicznym a prywatnym oraz zapewnienia odpowiednich inwestycji w dostosowanie technologiczne. Tylko w ten spos├│b CBDC b─Öd─ů w stanie zyska─ç akceptacj─Ö i wykorzysta─ç pe┼ény potencja┼é cyfrowej rewolucji walutowej.


Ryzyko finansowe zwi─ůzane z walutami cyfrowymi bank├│w centralnych

Konsumenci i przedsi─Öbiorstwa s─ů nara┼╝eni na ryzyko kursowe zwi─ůzane z CBDC. Zazwyczaj r├│┼╝ne formy pieni─ůdza danej waluty maj─ů t─ů sam─ů jednostk─Ö rozliczeniow─ů i s─ů mi─Ödzy sob─ů wymienne ÔÇô 10 z┼éotych na rachunku bankowym jest warte tyle samo co 10 z┼éotych w formie banknotu i tyle samo co 10 z┼éotych rezerw utrzymywanych w banku centralnym. CBDC daje rz─ůdom mo┼╝liwo┼Ť─ç zmiany tej r├│wnowagi. W sytuacji, gdy d┼éug publiczny osi─ůga niebezpiecznie wysokie poziomy, a inflacja ro┼Ťnie szybciej ni┼╝ bambus w Chinach, istnieje pokusa dla rz─ůd├│w do manipulowania kursami wymiany mi─Ödzy CBDC a depozytami bankowymi, takie dzia┼éanie mog┼éoby mie─ç na celu zredukowanie d┼éugu publicznego lub ciche opodatkowanie. Istnieje wiele bod┼║c├│w i sposobno┼Ťci do takiego post─Öpowania, np. w przypadku niewyp┼éacalno┼Ťci banku, rz─ůd m├│g┼éby skonfiskowa─ç ┼Ťrodki klient├│w, emituj─ůc mniejsz─ů ilo┼Ť─ç CBDC w zamian za ich pierwotne depozyty bankowe.

Bank Anglii w swoim opracowaniu na temat "Nowych form pieni─ůdza cyfrowego" zidentyfikowa┼é ryzyko zwi─ůzane z potencjalnie wy┼╝szymi kosztami po┼╝yczek dla spo┼éecze┼ästwa wynikaj─ůcymi z wprowadzenia CBDC. Zgodnie z analiz─ů banku, depozyty bankowe obecnie stanowi─ů najta┼äszy spos├│b finansowania kredyt├│w. Wprowadzenie CBDC jako zamiennika dla depozyt├│w bankowych mo┼╝e prowadzi─ç do ograniczenia dost─Öpno┼Ťci kredyt├│w udzielanych przez banki oraz wzrostu koszt├│w finansowania ich z rynku. Kwestia ta podkre┼Ťla og├│lne obawy bank├│w centralnych dotycz─ůce mo┼╝liwego wp┼éywu CBDC na sektor bankowy. Warto jednak zaznaczy─ç, ┼╝e w przesz┼éo┼Ťci udzia┼é depozyt├│w bankowych w og├│lnej poda┼╝y pieni─ůdza by┼é znacznie mniejszy ni┼╝ obecnie. Na przyk┼éad, w Wielkiej Brytanii w roku 1973 stanowi┼éy one jedynie 65% pieni─ůdza przeznaczonego do transakcji, w por├│wnaniu do obecnych 95%. W przypadku ewentualnego dostosowania do ni┼╝szych poziom├│w depozyt├│w bankowych, wa┼╝ne jest skuteczne zarz─ůdzanie ryzykiem zwi─ůzanym z potencjalnie wy┼╝szymi kosztami po┼╝yczek, aby unikn─ů─ç destabilizacji sektora finansowego, szczeg├│lnie w obecnym ┼Ťrodowisku, w kt├│rym koszty po┼╝yczek s─ů niezwykle niskie.

CBDC (Centralnie kontrolowana waluta cyfrowa) w za┼éo┼╝eniu istnia┼éaby jako waluta, kt├│ra jest zarz─ůdzana centralnie, z tego powodu istnieje ryzyko wyst─ůpienia problem├│w operacyjnych, takich jak cyberataki, kt├│re mog─ů wp┼éyn─ů─ç na ca┼éy system i stanowi─ç zagro┼╝enie dla stabilno┼Ťci finansowej. Nawet kr├│tkotrwa┼ée zak┼é├│cenie dzia┼éania krajowego systemu finansowego mo┼╝e mie─ç ogromne konsekwencje. Dlatego przy projektowaniu rozwi─ůzania CBDC kluczowe jest stworzenie centralnej kontroli, jednocze┼Ťnie eliminuj─ůc wszelkie potencjalne punkty awarii poprzez wykorzystanie zdecentralizowanych technologii i zduplikowanych proces├│w przetwarzania.


Waluty CBDC a prawa człowieka

Priorytetem regulacyjnym jest ochrona konsumentów, jednak wprowadzenie Centralnie Kontrolowanej Cyfrowej Waluty (CBDC) stwarza poważne zagrożenie dla praw człowieka.

W przypadku nieodpowiedniego projektu, Centralnie Kontrolowane Cyfrowe Waluty (CBDC) mog─ů stanowi─ç narz─Ödzia nadzoru oraz kontroli i by─ç wykorzystywane przez rz─ůdy wielu kraj├│w. W por├│wnaniu do got├│wki, kt├│ra jest r├│wnie┼╝ form─ů pieni─ůdza banku centralnego, transakcje przeprowadzone za pomoc─ů CBDC mog─ů by─ç skutecznie ┼Ťledzone. Banknot o nominale 10 z┼éotych, kt├│ry nosimy w portfelu m├│g┼é zosta─ç u┼╝yty w setkach p┼éatno┼Ťci, ale nigdzie nie znajdziemy zapisu tych transakcji ani tego, kto wcze┼Ťniej by┼é w┼éa┼Ťcicielem tego banknotu. W takiej sytuacji zachowana jest prywatno┼Ť─ç, a ┼╝adna zewn─Ötrzna strona nie ma kontroli nad sposobem wydawania takiego banknotu przez obecnego u┼╝ytkownika oraz jego kolejnych w┼éa┼Ťcicieli.

W przypadku centralnie kontrolowanych ka┼╝da transakcja mo┼╝e zosta─ç zarejestrowana, a ka┼╝dy podmiot maj─ůcy dost─Öp do rejestru CBDC mia┼éby mo┼╝liwo┼Ť─ç przegl─ůdania wszystkich transakcji. Mo┼╝e to by─ç przydatne w celu monitorowania gospodarki i analizowania trend├│w, ale jednocze┼Ťnie stanowi to potencjalne zagro┼╝enie ze strony rz─ůd├│w i innych stron, kt├│re maj─ů dost─Öp do tych danych. Na przyk┼éad, ┼éatwo mo┼╝na by┼éoby zidentyfikowa─ç cz┼éonk├│w partii politycznych, zwi─ůzk├│w zawodowych, grup religijnych i spo┼éecznych. W zasadzie CBDC mo┼╝e by─ç wykorzystane do stworzenia szczeg├│┼éowego profilu ka┼╝dej osoby korzystaj─ůcej z tego systemu.

CBDC jako system nadzoru populacji mo┼╝e przekszta┼éci─ç si─Ö w narz─Ödzie kontroli, kt├│re ┼Ťledzi, gdzie poszczeg├│lne jednostki wydaj─ů swoje ┼Ťrodki finansowe i jak wiele z nich wydaj─ů. Istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç wprowadzenia r├│┼╝nego rodzaju ogranicze┼ä dla os├│b fizycznych, takich jak wprowadzenie daty wyga┼Ťni─Öcia pieni─ůdza, ograniczenie ilo┼Ťci dost─Öpnych ┼Ťrodk├│w, zmienianie st├│p procentowych i cen w zale┼╝no┼Ťci od ich statusu, uniemo┼╝liwianie pewnych transakcji oraz automatyczne potr─ůcanie grzywien.


┼ü─ůczenie transakcji CBDC z to┼╝samo┼Ťci─ů cyfrow─ů


To┼╝samo┼Ť─ç cyfrowa i waluty cyfrowe CBDC

Szczeg├│lnie niepokoj─ůca jest tendencja do ┼é─ůczenia CBDC z to┼╝samo┼Ťci─ů cyfrow─ů. To┼╝samo┼Ť─ç cyfrowa jest cz─Östo uwa┼╝ana przez niekt├│rych za kluczowy czynnik, kt├│ry pozwoli na pe┼éne wykorzystanie potencja┼éu pieni─ůdza cyfrowego. Ta narracja jest rozpowszechniana zar├│wno przez technolog├│w, kt├│rzy opracowuj─ů rozwi─ůzania maj─ůce zast─ůpi─ç tradycyjne metody identyfikacji, jak i przez decydent├│w politycznych, kt├│rzy widz─ů w tym narz─Ödzie do zwalczania przest─Öpczo┼Ťci finansowej. Przewa┼╝aj─ůca wi─Ökszo┼Ť─ç sytuacji p┼éatniczych nie wymaga fizycznego potwierdzania to┼╝samo┼Ťci. Nie ma konieczno┼Ťci, aby na przyk┼éad sklep spo┼╝ywczy, restauracja czy autobus wiedzia┼éy, kim jeste┼Ť lub jakie informacje o sobie posiadasz podczas korzystania z p┼éatno┼Ťci cyfrowych.

W przypadku p┼éatno┼Ťci cyfrowych technolodzy cz─Östo myl─ů adresowalno┼Ť─ç z to┼╝samo┼Ťci─ů cyfrow─ů. Adresowalno┼Ť─ç jest potrzebna do kierowania p┼éatno┼Ťci do w┼éa┼Ťciwej osoby i aby nadawca mia┼é pewno┼Ť─ç, ┼╝e posiada prawid┼éowy adres potrzebny do wykonania transakcji. Rozwi─ůzania w tym zakresie r├│┼╝ni─ů si─Ö od to┼╝samo┼Ťci i nie ma absolutnie ┼╝adnego powodu, aby ┼é─ůczy─ç wszystkie p┼éatno┼Ťci cyfrowe z to┼╝samo┼Ťci─ů cyfrow─ů. By┼éoby to katastrofalne dla prywatno┼Ťci, wolno┼Ťci osobistej i demokracji.

To┼╝samo┼Ť─ç cyfrowa odgrywa istotn─ů rol─Ö w wykrywaniu przest─Öpc├│w, kt├│rzy dopuszczaj─ů si─Ö oszustw, prania pieni─Ödzy lub finansuj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç przest─Öpcz─ů. Jest r├│wnie┼╝ niezb─Ödna do zapewnienia po┼Ťwiadcze┼ä dost─Öpu do zasob├│w elektronicznych. Jednak w przypadku programowalnych ┼Ťrodk├│w p┼éatniczych, to┼╝samo┼Ť─ç cyfrowa mo┼╝e mie─ç znacznie wi─Öksze znaczenie ni┼╝ tylko umo┼╝liwienie dost─Öpu do w┼éasnych ┼Ťrodk├│w pieni─Ö┼╝nych. Gdy tego rodzaju ┼Ťrodki znajduj─ů si─Ö w Centralnie Kontrolowanej Cyfrowej Walucie (CBDC), bank centralny, a co za tym idzie, rz─ůd, maj─ů zdolno┼Ť─ç do bezpo┼Ťredniego kontrolowania sposobu wydawania i otrzymywania pieni─Ödzy.

Nale┼╝y zachowa─ç czujno┼Ť─ç wobec tych, kt├│rzy g┼éosz─ů konieczno┼Ť─ç po┼é─ůczenia to┼╝samo┼Ťci cyfrowej z Centralnie Kontrolowan─ů Cyfrow─ů Walut─ů (CBDC) i warto r├│wnie┼╝ kwestionowa─ç ich intencje. Warto r├│wnie┼╝ zachowa─ç czujno┼Ť─ç wobec przypadk├│w, gdy programy CBDC i to┼╝samo┼Ť─ç cyfrowa, kt├│re pocz─ůtkowo wydaj─ů si─Ö niezwi─ůzane, nagle staj─ů si─Ö powi─ůzane bez wyra┼║nego powodu. Brak logicznego uzasadnienia dla takiego po┼é─ůczenia w sferze finansowej, otwiera jednak wiele drzwi dla potencjalnych nadu┼╝y─ç w celach nadzoru i kontroli spo┼éecze┼ästwa.


W jaki spos├│b unikn─ů─ç ryzyka zwi─ůzanego z CBDC?


Euro i bank centralny

Niestety, banki centralne omijaj─ů w swoich wyst─ůpieniach pomijaj─ů temat ryzyka zwi─ůzanego z Centralnie Kontrolowanymi Cyfrowymi Walutami (CBDC). Zamiast tego maj─ů tendencj─Ö do kierowania uwag (cz─Östo s┼éusznych) w stron─Ö stablecoin├│w i sektora prywatnego. Europejski Bank Centralny (EBC) twierdzi, ┼╝e CBDC jest bezpieczniejsze od stablecoin├│w, poniewa┼╝ cyfrowe waluty bank├│w centralnych nie maj─ů interesu w gromadzeniu danych do cel├│w komercyjnych. Pomijaj─ů natomiast fakt, ┼╝e takie dane mog─ů zosta─ç bardzo ┼éatwo pozyskane przez rz─ůd, kontroluj─ůcy bank centralny.

W znacznym stopniu zadaniem spo┼éecze┼ästwa jako ca┼éo┼Ťci jest minimalizowanie ryzyka zwi─ůzanego z Centralnie Kontrolowanymi Cyfrowymi Walutami poprzez akceptacj─Ö jedynie takich rozwi─ůza┼ä, kt├│re s─ů pozbawione ryzyka zwi─ůzanego z naruszaniem wolno┼Ťci u┼╝ytkownik├│w (o ile spo┼éecze┼ästwo w og├│le pragnie CBDC). W celu skutecznego ograniczenia ryzyka istotne jest, aby od samego pocz─ůtku zaprojektowa─ç Centralnie Kontrolowane Cyfrowe Waluty (CBDC) w taki spos├│b, kt├│ry wyeliminuje mo┼╝liwo┼Ť─ç wyst─ůpienia tych zagro┼╝e┼ä. Obywatele musz─ů bra─ç cznny udzia┼é podczas tworzenia takich rozwi─ůza┼ä, a nie tylko kontrolowa─ç (kontrole zawsze mo┼╝na obej┼Ť─ç, szczeg├│lnie je┼Ťli w takim przypadku g┼é├│wn─ů rol─Ö odgrywa czynnik ludzki).


Baner przegl─ůdaraki Brave - Zarabianie kryptowalut dzi─Öki przegl─ůdaniu reklam


Do┼é─ůcz do naszej grupy na Facebooku ÔÇô Altcoin Polska.pl


Baner sklepu cryptojanusz na cupsell
Binance - Największa giełda walut cyfrowych i kryptowalut

LocalBitcoins - Bezpieczny zakup Bitcoina bez po┼Ťrednik├│w

Brave Browser - Najszybsza przegl─ůdarka internetowa

BitBay - Największa Polska giełda cyfrowych walut

Ledger Nano S - Bezpieczny portfel sprz─Ötowy